Thứ Bảy, 25 tháng 1, 2020

WHO nói dịch viêm phổi chưa khẩn cấp toàn cầu

"Đừng nhầm lẫn, đây là trường hợp khẩn cấp ở Trung Quốc, nhưng chưa trở thành tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu", giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus hôm qua cho biết, nói thêm rằng quyết định này "không phải dấu hiệu cho thấy WHO không cho rằng tình hình nghiêm trọng".

Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu trong cuộc họp báo tại Geneva, Thụy Sĩ hôm 22/1. Ảnh: AFP.

Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu trong cuộc họp báo tại Geneva, Thụy Sĩ hôm 22/1. Ảnh: AFP .

Viêm phổi cấp do chủng virus mới thuộc họ corona (nCoV) khởi phát từ thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc từ cuối tháng 12/2019, khiến 25 người chết và khoảng 800 trường hợp mắc bệnh trên toàn cầu tính tới sáng 24/1. Dịch đã xuất hiện ở Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Arab Saudi, Singapore và Việt Nam.

Giới chức y tế lo ngại tốc độ lây lan có thể gia tăng khi hàng trăm triệu người Trung Quốc đang di chuyển trong và ngoài nước nhân dịp nghỉ lễ Tết Nguyên đán, kéo dài từ ngày 24 đến 30/1.

Tuy nhiên, WHO cho biết vẫn "quá sớm" để coi đây là "tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế". Khi tình trạng này được công bố, các nước sẽ phải tăng cường phản ứng quốc tế nhằm đối phó dịch.

Chính quyền thành phố Vũ Hán, nơi 11 triệu người sinh sống, đã đình chỉ hầu hết phương tiện giao thông vào hôm qua. Thành phố Hoàng Cương và Ngạc Châu thuộc tỉnh Hồ Bắc cũng phải phong tỏa vì dịch viêm phổi.

"Lịch sử y tế công cộng chưa từng có trường hợp phong tỏa tới 11 triệu người", Gauden Galea, đại diện của WHO tại Bắc Kinh, cho biết. Tuy nhiên, tổ chức chưa mở rộng khuyến cáo hạn chế di chuyển hoặc giao dịch.

Nguồn cơn của chủng virus mới được cho là từ động vật hoang dã trong chợ hải sản Huanan. Giới khoa học ban đầu phát hiện Trung tâm dịch thuật ADN của nCoV có thể do virus trong dơi bị đột biến trước khi lây sang người. Nhưng phân tích chi tiết hơn về trình tự của nCoV cho thấy loại virus này có thể đến từ rắn. Các triệu chứng bệnh bao gồm sốt, khó thở và ho. Hiện chưa có vắcxin cho loại virus có thể lây lan từ người sang người này.

Các nước có bệnh nhân nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán tính đến ngày 23/1. Bấm vào ảnh để xem đầy đủ.

Các nước có bệnh nhân nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán. Bấm vào ảnh để xem đầy đủ .

Ánh Ngọc (Theo Reuters )

Trung Quốc xây bệnh viện đối phó viêm phổi

Bệnh viện mới đang được xây dựng gần một khu phức hợp nghỉ mát, ban đầu dự định nhằm phục vụ các công nhân địa phương, nằm bên một hồ nước ở ngoại ô thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.

Nhân viên y tế đưa bệnh nhân vào bệnh viện Jinyintan ở thành phố Vũ Hán, Trung Quốc hôm 18/1. Ảnh: AFP.

Nhân viên y tế đưa bệnh nhân vào bệnh viện Jinyintan ở thành phố Vũ Hán, Trung Quốc hôm 18/1. Ảnh: AFP .

Các máy móc xây dựng, bao gồm 35 máy đào và 10 máy ủi, được đưa tới công trường vào đêm qua. Mục tiêu đặt ra là bệnh viện mới sẵn sàng hoạt động vào ngày 27/1, nhằm đối phó dịch viêm phổi cấp do chủng virus mới thuộc họ corona (nCoV).

Dự án nhằm giải quyết sự thiếu hụt nguồn lực y tế hiện nay. Đây là tòa nhà tiền chế, được lắp dựng từ các cấu kiện thép, nên không những có thể hoàn thành nhanh chóng mà còn tiết kiệm chi phí.

Hồi năm 2003, Bắc Kinh cũng từng thực hiện dự án tương tự khi đại dịch SARS (hội chứng hô hấp cấp tính nặng) bùng phát. Bệnh viện Xiaotangshan ở vùng ngoại ô phía bắc thủ đô được xây chỉ trong một tuần. Trong vòng hai tháng, cơ sở này giúp điều trị 1/7 số bệnh nhân SARS trên toàn quốc.

25 người chết và hơn 830 ca nhiễm bệnh do virus nCoV đã được phát hiện. Dịch khởi phát từ thành phố Vũ Hán ở miền trung Trung Quốc, nơi có 11 triệu dân sinh sống, sau đó lan sang các địa phương khác và nhiều quốc gia như Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Singapore và Việt Nam.

Nguồn cơn của chủng virus mới được cho là từ động vật hoang dã trong chợ hải sản Huanan ở Vũ Hán. Các triệu chứng bệnh bao gồm sốt, khó thở và ho. Hiện chưa có vắcxin cho loại virus có thể lây lan từ Trung tâm dịch thuật người sang người này.

Ánh Ngọc (Theo Reuters )

Man Utd ngừng theo đuổi tuyển thủ Bồ Đào Nha

Sporting đòi 89 triệu USD cho Fernandes và CLB Bồ Đào Nha kỳ vọng vụ chuyển nhượng sẽ được hoàn tất cuối tháng 1. Tuy nhiên, mức giá này khiến Chủ tịch Man Utd Joel Glazer rút lui khỏi cuộc đua giành chữ ký của tiền vệ 25 tuổi, theo Goal .

Man Utd ngừng theo đuổi Fernandes - người được kỳ vọng sẽ giúp họ tăng cường sức mạnh ở hàng tiền vệ. Ảnh: Reuters.

Man Utd ngừng theo đuổi Fernandes - người được kỳ vọng sẽ giúp họ tăng cường sức mạnh ở hàng tiền vệ. Ảnh: Reuters .

Man Utd đề nghị mức giá 67 triệu USD, trong đó có 55,7 triệu USD trả trước. Trung tâm dịch thuật Nhưng Sporting nghi ngờ về tính khả thi của những điều khoản phụ. Theo đó, Man Utd sẽ trả thêm phí nếu Fernandes giành Quả Bóng Vàng hoặc đội chủ sân Old Trafford vô địch Ngoại hạng Anh.

Trong khi nhóm chuyển nhượng của Man Utd, gồm chuyên gia đàm phán Matt Judge, Phó Chủ tịch Ed Woodward, cùng sự hỗ trợ của "siêu cò" Jorge Mendes, đang cố gắng thương lượng, Joel Glazer xuất hiện và ra lệnh ngừng theo đuổi Fernandes.

Trước khi nhắm đến Fernandes, Man Utd thất bại trong việc theo đuổi mục tiêu số một của họ - tiền đạo Erling Braut Haaland. Haaland từ chối Man Utd và gia nhập Borussia Dortmund.

Sự can thiệp của ông chủ Glazer vào vụ chuyển nhượng Fernandes có thể là tín hiệu không tốt với Phó Chủ tịch Ed Woodward - người bị chỉ trích bởi sự thiếu hiệu quả trong khâu chuyển nhượng của Man Utd.

Woodward là người đưa HLV Ole Gunnar Solskjaer lên thay Jose Mourinho. Nhưng nếu Man Utd không thể giành vé dự Champions League mùa này, ông nhiều khả năng mất việc.

Duy Đoàn (theo Goal )

Năm hết, Tết đến gửi lời chia tay xế cưng

Còn nhớ, ngay từ tấm bé tôi đã rất đam mê xe hơi. Quê tôi ở một vùng hẻo lánh của Đông Nam Bộ, trong những năm 1980-1990 rất ít có cơ hội nhìn thấy xe du lịch. Mỗi lần nhìn thấy một chiếc Lada hoặc UAZ hiếm hoi chạy qua là tôi dõi mắt theo cho đến khi không còn nhìn thấy gì sau lớp bụi đất đỏ mịt mù với một cảm giác đam mê khó cưỡng. Có lẽ đó cũng là lúc nhen nhóm ước mơ quá đỗi to lớn trong tôi vốn chỉ là một cậu bé 7X đời cuối rất đỗi tầm thường ở một vùng quê nghèo khó.

Lớn lên, đi học và lập nghiệp ở đất Sài Thành, sau nhiều năm "cày cuốc" cũng tạm gọi là chăm chỉ tôi đã có cơ hội sở hữu cho mình vài mẫu xe hơi phù hợp với khả năng. Qua các đời xe Hàn, Mỹ, Nhật và chiếc xe hiện tôi muốn kể là Camry 2.4G 2011 đã cùng tôi lăn bánh được hơn 100.000 km.

Xe của tôi không quá loè loẹt, hoa mỹ bằng cách trang trí nhiều đèn, nhiều màu sắc nhưng bù lại có được sự ổn định, bền bỉ và "đức tính" tiết kiệm thì miễn chê. Xe của tôi chỉ bảo dưỡng tại hãng, không có khái niệm garage ngoài (cầm hoá đơn bảo dưỡng 100.000 km ở Toyota Bến Thành với số tiền 2,6 triệu tôi không tin phải hỏi lại đồng chí cố vấn dịch vụ thân thiết cho chắc ăn). Dù đã cùng tôi vi vu khắp các cung đường ngang dọc nhưng chưa từng một lần "hờn dỗi" bất chợt, chưa từng một lần "mè nheo" trong ngần ấy năm.

Chuyến đi xa nhất cả hai cùng nhau trải qua là TP HCM - Quảng Trị - TP HCM đi theo cung đường Kon Tum qua đường mòn Hồ Chí Minh. Hai tài Trung tâm dịch thuật chạy liên tục không ngừng nghỉ trừ những lúc đổ xăng và ăn uống. Sau một tour đi liên tục về đến nhà đồng hồ báo hơn 2.000 km, cứ tưởng máy sẽ kêu to hơn nhưng tuyệt nhiên không, garanti vẫn nhỏ nhẹ êm đềm ở vòng tua 750 v/p như lúc ban đầu.

Về trang bị, mặc dù bị xem là "đồ cổ" nhưng từ 2011 xe đã có: chống bó cứng phanh; cân bằng điện tử; ổn định thân xe; hỗ trợ phanh khẩn cấp, cảm biến cảnh báo trước và sau xe, vô-lăng đã có tích hợp điều chỉnh Audio, điều hoà và đồng hồ taplo. Nói chung là rất thuận tiện, hơn hẳn trang bị trên Camry 2.0G 2020 (trừ phanh tay điện tử, giữ phanh tạm thời).

Về tiện nghi đã có: tự cụp-mở gương chiếu hậu khi lock-unlock cửa bằng điều khiển; tự lên - xuống bốn kính bằng điều khiển; mở khóa tự động bốn cửa xe khi về P; hộc lạnh đủ để bốn chai nước suối cho bốn người trên xe sử dụng chỉ cần mở máy lạnh khoảng 60 phút là nước đã mát, CD sáu đĩa tự thay đổi theo chế độ cài đặt; điều hoà tự động hai vùng vùng với ba dàn cửa gió mát nhanh và sâu...

Điểm đặc biệt yêu thích là ngoài tính năng chỉnh điện các ghế trước ra thì trên ghế phụ có sẵn nút điều chỉnh tiến - lùi, gập - ngả ghế. Đặc biệt hữu dụng khi đi cùng con nhỏ, khi chúng lên cơn buồn ngủ bất tử khỏi phải dừng xe để chỉnh ghế. Đây là tất cả trang bị nguyên bản theo xe nên sau thời gian chín năm sử dụng và mọi chức năng vẫn hoạt động hoàn toàn trơn tru không có bất kỳ trục trặc gì.

Về vận hành, với dung tích động cơ 2.4 và hộp số tự động năm cấp (trên diễn đàn thấy mấy bạn hay bảo bốn cấp, xin vui lòng kiểm tra lại) khiến cho chiếc xe vận hành ở mức độ vừa phải, rất êm đềm nếu để ở chế độ thường và một chút linh hoạt nếu để ở chế độ thể thao. Có lẽ với tôi bấy nhiêu đó là đã đủ, còn với đa số nhiều người có lẽ mức độ hưởng thụ và năng lực tài chính cao hơn nên họ sẵn sàng "ném đá" và chê bai kinh khủng khiếp.

Mặc dù vẫn đưa đón tôi và các con đi làm, đi học hàng ngày ổn định nhưng vì tuổi đã cao, sắp "rớt" đời đăng kiểm nên tôi phải bấm bụng tiễn "nàng" về dinh theo chồng mới, cũng xem như là phần thưởng cho mình sau một năm tất bật nhiều biến cố. Tết 2020 này có lẽ là cái Tết cuối cùng chúng tôi còn ở bên nhau với cung đường 200 km cùng hai nhóc tì "phá như giặc" về quê nội của chúng, dự kiến cuối quý một năm 2020 chúng tôi sẽ chia tay để đôi bên cùng tìm duyên mới. Vậy, tiếp theo sẽ chọn xe gì?

Vài dòng tâm sự xem như là kỷ kiệm ngọt ngào dành cho bà xã cũ yêu dấu để nhớ về cảm xúc những ngày cuối năm còn ở cùng nhau, dù sao thì cũng chúc "nàng" tìm được một người tử tế biết yêu thương và chăm sóc tận tình trong khoảng thời gian sắp tới vì em xứng đáng có được một tấm chồng tử tế.

Chúc tất cả độc giả một mùa xuân mới an vui và hạnh phúc.

(Còn tiếp)

Độc giả Minh Trần

Liverpool nâng mạch bất bại lên 40 trận

Bàn thắng: Henderson 8’, Firmino 84’ - Jimenez 51’.

Firmino (áo đỏ) xoay sở giữa vòng vây hàng thủ Wolves. Ảnh: Reuters.

Firmino (áo đỏ) xoay sở giữa vòng vây hàng thủ Wolves. Ảnh: Reuters.

Lần thứ tư trong vòng hơn một tháng, Roberto Firmino sắm vai người hùng, mang chiến thắng về cho Liverpool. Ba lần trước, tiền đạo người Brazil nổ súng trước Monterrey rồi Flamengo (cùng ở Club World Cup), và lần gần nhất là trước Tottenham cách đây hai tuần. Chân sút 28 tuổi mới ghi 10 bàn cho Liverpool từ đầu mùa, tính trên mọi đấu trường, nhưng một nửa số đó mang trực tiếp chiến thắng về cho "Lữ đoàn đỏ".

Tối 23/1, Firmino tiếp tục sắm vai thần tài. Trong ngày Sadio Mane rời sân sớm vì chấn thương, còn Mohamed Salah phung phí cơ hội (chỉ ghi hai bàn trong tám trận gần nhất), cựu tiền đạo Hoffenheim nối dài mạch thắng cho Liverpool, đồng thời tái lập khoảng cách 16 điểm với đội nhì bảng Man City. Thầy trò Jurgen Klopp còn nguyên cơ hội vô địch sớm sáu vòng và đi vào lịch sử Ngoại hạng Anh.

Henderson (số 14) đánh đầu mở tỷ số cho Liverpool ngay phút thứ tám. Ảnh: LFC.

Henderson (số 14) đánh đầu mở tỷ số cho Liverpool ngay phút thứ tám. Ảnh: LFC.

Liverpool thắng Wolves theo một kịch bản họ thường làm mùa này. Chủ sân Anfield không có thế trận nhỉnh hơn, thậm chí nhiều lúc bị đối phương dồn ép, nhưng bản lĩnh cộng một chút may mắn giúp đội bóng áo đỏ có trận thắng thứ 22 ở Ngoại hạng Anh từ đầu mùa.

Ngay phút thứ tám, đội trưởng Jordan Henderson đưa Liverpool vượt lên bằng cú đánh đầu chính xác, sau quả phạt góc của Trent Alexander-Arnold. Nhưng Wolves, đội vừa ngắt mạch không thắng ở mốc năm trận, không phải đối thủ dễ chơi. Ba phút sau bàn thua, Matt Doherty phá bẫy việt vị và có cơ hội đánh đầu gần với pha bóng trước đấy của Henderson, nhưng lại đưa bóng ra ngoài. Cuối hiệp một, Raul Jimenez có liền hai cơ hội nguy hiểm, nhưng đều không thắng được hậu vệ Liverpool chơi lăn xả.

Về phía Liverpool, chấn thương phút 33 của Mane khiến đội khách mất sự liền lạc khi phản công. Có tiền đạo người Senegal, Salah có thể thoải mái di chuyển rồi nhận bóng như ở phút 19, nhưng sau khi Mane rời sân, tiền đạo người Ai Cập hầu như phải "tự làm tự ăn". Anh hết đột phá rồi sút cận chân đầu hiệp hai, rồi xoay sở trước sự vây hãm của số đông hậu vệ Wolves lúc giữa hiệp, nhưng đều không tìm thấy bàn thắng.

Mane buồn bã sau khi bị đau và phải rời sân. Ảnh: Reuters.

Mane buồn bã sau khi bị đau và phải rời sân. Ảnh: Reuters.

Chấn thương của Mane giúp Takumi Minamino có màn ra mắt Ngoại hạng Anh. Dù vậy, đóng góp của tiền đạo người Nhật Bản không thật rõ ràng. Với hai lần chạm bóng trong cấm địa Wolves, một cú sút, hai nỗ lực qua người, và chỉ bảy lần chuyền bóng hướng lên trên, Minamino bị đẩy ra quá xa khu vực yêu thích của anh ở xung quanh cấm địa đối thủ.

Không thể tạo ra sức ép khi phản công, Liverpool bị gỡ hòa sáu phút sau giờ nghỉ. Adama Traore dốc bóng và tạt như đặt cho Jimenez đánh đầu cận thành. Pha làm bàn của tiền đạo người Mexico giúp Wolves tự tin chơi đôi công trong phần lớn thời gian hiệp hai, trước khi Firmino tái lập lợi dẫn cho đội khách.

Phút bù giờ thứ hai, Wolves tưởng như giữ lại được một điểm khi Jimenez chuyền bóng cho cầu thủ vào thay người Diogo Jota ở vị trí không bị kèm trong cấm địa. Tuy nhiên, cú sút cận chân của tiền đạo người Bồ Đào Nha vọt xà. Xung quanh, cầu thủ Wolves tiếc nuối ôm đầu khi bỏ mất thời cơ nhảy lên vị trí thứ năm Man Utd đang nắm giữ.

Đội hình thi đấu

Wolves: Patricio, Dendoncker, Coady, Saiss, Moutinho (Gibbs-White 87'), Neves, Castro, Doherty, Neto (Jota 77'), Jimenez, Traore.

Dự bị không sử dụng: Boly, Ashley-Seal, Kilman, Ruddy, Giles.

Liverpool: Trung tâm dịch thuật Alisson, Alexander-Arnold, Gomez, Van Dijk, Robertson, Henderson, Oxlade-Chamberlain (Fabinho 70'), Wijnaldum, Salah (Origi 85'), Mane (Minamino 33'), Firmino.

Dự bị không sử dụng: Matip, Adrian, Williams, Jones.

Thắng Nguyễn

Viêm phổi Vũ Hán - bài kiểm tra với ông Tập

"SARS buộc cả nước phải chú ý đến cuộc sống của người dân", ông nói trong dịp kỷ niệm 10 năm khủng hoảng SARS nổ ra năm 2003. "Chúng ta Trung tâm dịch thuật đã đạt được tiến bộ lớn, nhưng bước chân của chúng ta vẫn rất chậm, đặc biệt là về mặt y tế".

Khi dịch viêm phổi Vũ Hán đang lan rộng khắp Trung Quốc và toàn cầu khiến 25 người tử vong, Trung Quốc đang phải đối mặt với bài kiểm tra về việc họ đã thay đổi thế nào kể từ năm 2003, cả về khả năng phản ứng của hệ thống y tế, lẫn cách chính phủ trung ương xử lý khủng hoảng.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Macau tháng 12/2019. Ảnh: Reuters.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Macau tháng 12/2019. Ảnh: Reuters .

Phát biểu trong tuần này, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình yêu cầu "dốc hết sức" để ngăn chặn sự lây lan của virus và điều trị cho những người nhiễm bệnh. Ông dường như muốn phát đi thông điệp rõ ràng: những sai lầm từ thời khủng hoảng SARS (Hội chứng hô hấp cấp tính nặng) sẽ không lặp lại.

Viêm phổi Vũ Hán là cuộc khủng hoảng mới nhất ông Tập đối mặt, khi ông còn đang "đau đầu" với nhiều vấn đề như chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, biểu tình ở Hong Kong và vấn đề Đài Loan.

Ông Tập là lãnh đạo Trung Quốc tập trung nhiều quyền lực nhất vào tay mình kể từ thời Mao Trạch Đông. Mặc dù việc này mang lại cho ông sự kiểm soát to lớn, điều đó cũng có nghĩa mọi cuộc khủng hoảng là bài kiểm tra về khả năng lãnh đạo của ông.

Sau khi ông Tập đưa ra lời hiệu triệu, các nỗ lực kiểm soát virus đã được đẩy mạnh trên toàn quốc. Các cơ quan y tế yêu cầu phản ứng ở mức cao nhất, vốn thường được sử dụng để xử lý dịch hạch hoặc dịch tả. Ngày 23/1, thành phố Vũ Hán với 11 triệu dân ở miền trung Trung Quốc, nơi khởi phát dịch, đã bị phong tỏa , các phương tiện công cộng bị cấm rời thành phố.

Dịch viêm phổi có thể là cơ hội của Trung Quốc để xua đi bóng ma SARS. Tuy nhiên, nó cũng có thể phơi bày rằng sau 17 năm, các lỗ hổng cơ bản vẫn tồn tại khi xử lý khủng hoảng và tình trạng này có thể dẫn đến nguy hiểm lớn hơn nhiều trong tương lai.

Trường hợp nhiễm SARS đầu tiên được xác định ở miền nam Trung Quốc vào tháng 11/2002. 8.000 người sau đó mắc bệnh trên toàn thế giới, phần lớn ở Trung Quốc.

Tuy nhiên, ngay cả khi căn bệnh lây lan rộng khắp tỉnh Quảng Đông, truyền thông Trung Quốc bị kiểm duyệt, bệnh nhân và người nhà bị ngăn nói về căn bệnh. Các quan chức hạ thấp mức nghiêm trọng của vấn đề vì không muốn gây tổn hại đến kinh tế và "ổn định xã hội" - những thước đo quan trọng để họ được thăng chức.

Cho đến khi Tưởng Ngạn Vĩnh, bác sĩ quân đội Trung Quốc về hưu, vạch trần việc che đậy này vào đầu năm 2003, phần lớn Trung Quốc và phần còn lại của thế giới mới nhận thức được mối nguy hiểm thực sự. Nhưng khi đó SARS đã lan rộng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố virus là "mối đe dọa toàn cầu" và những nỗ lực ngăn chặn lây lan được thúc đẩy trên toàn thế giới.

Trong những tháng sau đó, chính phủ Trung Quốc chính thức xin lỗi vì báo cáo chậm về dịch bệnh và bộ trưởng y tế nước này cùng thị trưởng Bắc Kinh bị cách chức.

Trong khủng hoảng hiện tại , Trung Quốc trên bề nổi có vẻ xử lý tốt hơn rất nhiều so với thời SARS. Giới chức ở Vũ Hán đã cảnh báo công chúng về loại virus mới vào giữa tháng 12, ngay sau khi các trường hợp đầu tiên được xác định. Tuyên bố của ông Tập 4 tuần sau đó thúc đẩy mạnh mẽ phản ứng của các địa phương và mức độ nguy hiểm của dịch bệnh được công khai.

Tuy nhiên, còn có một vấn đề ẩn đằng sau. Trung Quốc có câu thành ngữ "trời cao, hoàng đế ở xa". Mặc dù quyền lực tập trung vào chính quyền trung ương, chính quyền địa phương không phải lúc nào cũng hành động như Bắc Kinh muốn. Các yêu cầu từ trung ương như xử lý tham nhũng, hạn chế ô nhiễm hay tăng tính minh bạch không phải lúc nào cũng được các tỉnh thành thực hiện nghiêm túc.

Có nhiều dấu hiệu cho thấy các quan chức ở Vũ Hán đã hạ thấp nguy cơ của virus trong vài tuần, gây chậm trễ trong việc ngăn chặn lây lan. Mặc dù trường hợp đầu tiên được phát hiện vào ngày 8/12, phải đến ngày 14/1, các quan chức ở Vũ Hán mới đưa ra biện pháp kiểm tra tại nơi công cộng để phát hiện người nhiễm bệnh. Giữa khủng hoảng, một cuộc họp đảng lớn của tỉnh Hồ Bắc vẫn được tổ chức ở Vũ Hán và hơn 40.000 gia đình được mời tham dự một bữa tiệc trong nỗ lực lập kỷ lục thế giới.

Phát biểu với truyền thông nhà nước, các quan chức Vũ Hán nói rằng loại virus này khó có thể lây từ người sang người. Các quan chức trung ương ban đầu lặp lại đánh giá này: Vương Nghiễm Phát, người đứng đầu nhóm các nhà nghiên cứu được Bắc Kinh cử đi điều tra tình hình, ngày 11/1 nói rằng dịch bệnh đã được kiểm soát. Tuy nhiên, chính ông sau đó bị chẩn đoán nhiễm virus.

Chính quyền Vũ Hán cũng cố gắng kiểm soát thảo luận về virus. Truyền thông nhà nước đưa tin cảnh sát bắt 8 người vào đầu tháng một vì phát tán "tin đồn" rằng virus có liên quan đến SARS. Cơ quan y tế sau đó xác nhận cả hai căn bệnh đều do virus thuộc chủng corona gây ra.

Ngay cả khi các nhà nghiên cứu ở Anh ước tính dịch bệnh lây lan có thể ảnh hưởng ít nhất 1.700 người, không có trường hợp mới nào được báo cáo ở Vũ Hán, mặc dù các ca nhiễm được phát hiện ở quốc gia khác. "Virus chỉ ảnh hưởng đến du khách nước ngoài thôi à?", một người hỏi một cách mỉa mai trên mạng xã hội.

Chỉ đến khi các thanh tra từ Bắc Kinh đánh giá tình hình thì báo động đúng mức mới được đưa. Trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình nhà nước CCTV, Chung Nam Sơn xác nhận bệnh "lây truyền từ người sang người" và cảnh báo tỷ lệ lây nhiễm rất cao.

Các nước có bệnh nhân nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán tính đến ngày 23/1. Bấm vào ảnh để xem đầy đủ.

Các nước có bệnh nhân nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán. Bấm vào ảnh để xem đầy đủ .

Phát biểu với truyền thông nhà nước trong tuần này, Thị trưởng Vũ Hán Chu Tiên Vượng thừa nhận cảnh báo của thành phố "không đủ".

Dù vấn đề này là do sự quan liêu hay che đậy có động cơ chính trị, sự chậm trễ đến vào thời điểm không thể tệ hơn: mùa "xuân vận" đang diễn ra, hàng trăm triệu người di chuyển khắp đất nước, chen chúc nhau trên các chuyến tàu, xe khách và máy bay để về quê vào dịp Tết.

Lệnh phong tỏa Vũ Hán không được đưa ra cho đến ngày 23/1, tức 29 Tết. Một người phụ nữ được chẩn đoán nhiễm virus ở Hàn Quốc cho biết cô từng đi khám ở Vũ Hán nhưng được cho ra về và được rời Trung Quốc.

Việc kiểm duyệt báo chí và internet ở Trung Quốc khiến thông tin được lan truyền chậm trễ, người dân chỉ có thể dựa vào các nguồn tin chính thức với hy vọng các quan chức sẽ công khai minh bạch.

Khi ông Tập ra tuyên bố "dốc toàn lực", động thái này được coi như "bật đèn xanh" để truyền thông Trung Quốc đưa tin về virus Vũ Hán. Các phóng viên nhanh chóng đến ổ dịch, Caixin và Beijing News đưa ra những bài viết chuyên sâu, một số trong đó phơi bày cách xử lý yếu kém của chính quyền địa phương. Viết trên WeChat từ Vũ Hán, phóng viên Caixin Gao Yu so sánh tình hình hiện giờ với khủng hoảng SARS, nói rằng "sự thiếu minh bạch, giám sát công khai và sự thật đã gây ra thiệt hại lớn cho an toàn công cộng".

Sau khủng hoảng SARS, Trung Quốc đã học được bài học là phải cởi mở, minh bạch về thông tin. Tuy nhiên, các chính sách của ông Tập như quyền lực tập trung vào chính quyền trung ương, kiểm duyệt thông tin và chiến dịch chống tham nhũng quyết liệt đã khiến nhiều địa phương e sợ khiến Bắc Kinh tức giận nên không dám công khai các thông tin tiêu cực.

Giống như câu thành ngữ, ông Tập "ở xa" chính quyền địa phương và không thể nhanh chóng nắm được thông tin. "Dịch bệnh Vũ Hán cho thấy chuyện gì xảy ra khi nước này phải dựa vào những thông tin bị cắt gọt, được từ từ báo cáo lên lãnh đạo cấp cao thì các biện pháp xử lý thỏa đáng mới được thực hiện", James Griffiths, nhà bình luận của CNN viết.

Phương Vũ (Theo CNN )

Nhân viên y tế Vũ Hán nhiễm bệnh nhiều hơn báo cáo

Bệnh viêm phổi cấp được báo cáo lần đầu tiên vào ngày 31/12/2019, cách đây chưa đầy 4 tuần. Phần lớn thời gian, nhân viên y tế tại các bệnh viện ở Vũ Hán phải điều trị cho bệnh nhân mà không rõ nguyên nhân bệnh và virus nCoV chưa từng biết đến này lây truyền từ người sang người.

Yuen Kwok-yung, bác sĩ và chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Đại học Hong Kong cho biết, một bệnh nhân được coi là "nguồn siêu lây nhiễm" đã truyền bệnh cho 14 bác sĩ.

Hiện, có ít nhất một tòa ký túc xá tại bệnh viện được sử dụng để cách ly các nhân viên y tế. Số y bác sĩ dương tính với virus corona chủng nCoV khả năng cao đã vượt qua 15.

"Nhiều người không được thông báo về nguy cơ lây truyền từ người sang người. Chúng tôi thậm chí không có đủ đồ bảo hộ, bộ dụng cụ kiểm tra và các vật tư khác", một bác sĩ cho biết.

Lo lắng việc các đồng nghiệp bị nhiễm bệnh, họ không có sự lựa chọn nào khác ngoài tiếp tục làm việc.

Ủy ban Y tế tỉnh Hồ Bắc ngày 21/1 xác nhận có 5 nhân viên y tế từ thành phố Hoàng Cương gần đó đã mắc bệnh.

Nhân viên y tế Vũ Hán đưa bệnh nhân vào khu cách ly. Ảnh: Reuters

Nhân viên y tế Vũ Hán đưa bệnh nhân vào khu cách ly. Ảnh: Reuters.

Tới trưa 24/1, Trung Quốc đã phong tỏa 10 thành phố bao gồm Vũ Hán, Hoàng Cương, Ngạc Châu, Xích Bích, Tiên Đào, Tiềm Giang, Chi Giang, Lợi Xuyên, Ân Thi và Hàm Ninh, nơi cư trú của hơn 23 triệu người. Đây được coi là nỗ lực chưa từng có của Trung Quốc để ngăn chặn dịch viêm phổi lây lan rộng.

Virus nCoV đã gây bệnh cho hơn 840 người, 26 ca tử vong trong và ngoài thành phố Vũ Hán.

Tác nhân gây bệnh dường như ít liên quan đến độc tính của hội chứng hoặc chủng virus gây ra bệnh SARS vào năm 2002.

Tỷ lệ lây nhiễm tăng nhanh chỉ trong hai tuần. Các bác sĩ cho biết 14 bệnh viện của thành phố được chỉ định xử lý virus có nguy cơ bị quá tải, nhiều nhân viên y tế kiệt sức.

Bác sĩ Vương Quang Phát, Trưởng khoa Hô hấp tại Đệ Nhất Y viện, Đại học Bắc Kinh, được xác định mắc viêm phổi do nCoV. Ông chính là người trước đó đưa ra tuyên bố "căn bệnh có thể phòng ngừa và kiểm soát". Bác sĩ Vương cũng là người đã giám sát công tác phòng ngừa dịch SARS vào năm 2003.

Một bác sĩ tại Vũ Hán cho hay đưa các người nhiễm virus vào bệnh viện cùng với các bệnh nhân khác là nguyên nhân lớn dẫn tới lây chéo, ảnh hưởng tới cả các nhân viên y tế.

WHO hiện chưa ban bố tình trạng khẩn cấp. Sau cuộc họp vào ngày 23/1, cơ quan cho rằng, đây là tình trạng khẩn cấp ở Trung Quốc, nhưng chưa phải mối lo ngại toàn cầu.

Virus hầu hết ảnh hưởng đến người già và những người có tiền sử bệnh tật.

Chính phủ Hàn Quốc sáng 24/1 đã xác nhận trường hợp viêm phổi thứ hai. Cùng ngày, Nhật Trung tâm dịch thuật Bản ghi nhận thêm một người dương tính với virus. Tổng số ca bệnh bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc hiện 12, xuất hiện tại Thái Lan (4 ca), Nhật Bản (2), Hàn Quốc (2), Việt Nam (2), Singapore và Mỹ đều một bệnh nhân.

Bộ Y tế Việt Nam đã công bố hai số điện thoại "nóng" thông tin bệnh viêm phổi cấp do virus nCoV 0989671115, 0963851919. Bộ khuyến cáo người dân liên hệ đến Cục Y tế dự phòng hoặc cơ quan y tế gần nhất, nếu nghi ngờ viêm phổi hoặc bị viêm phổi.

Thục Linh (Theo SCMP )